|
Ozon jest gazem bardzo ważnym dla życia na Ziemi, jest bowiem odpowiedzialny za pochłanianie około 2/3 szkodliwego promieniowania UV Słońca. Promieniowanie słoneczne w zakresie UV cechuje się bardzo dużą energią, zdolną do niszczenia organizmów żywych. Osłabienie tego promieniowania przez ozon jest warunkiem życia na Ziemi. Ponadto pochłaniając promieniowanie UV, ozon jednocześnie zmienia warunki termiczne w atmosferze, wpływając pośrednio na cyrkulację powietrza w stratosferze, co w pewnym stopniu decyduje także o warunkach klimatycznych na powierzchni Ziemi. Nadmiar promieniowania UV jest szkodliwy dla organizm żywych, powoduje ścinanie się białka i obumieranie komórek. Z drugiej jednak strony pewna ilość tych promieni jest niezbędna do wytwarzania witaminy D, koniecznej do budowy kośćca. Ozon ma, więc duże znaczenie biologiczne, ponieważ reguluje dopływ promieniowania ultrafioletowego do powierzchni Ziemi. Ilość ozonu w warstwie ozonowej zależy m.in. od temperatury, dlatego jego ilość zmienia się zależnie od pory dnia i roku. W ciągu ostatnich kilku milionów lat, aż do niedawna, jeśli pominąć te dobowe i sezonowe wahania, ilość ozonu utrzymywała się na mniej więcej tym samym poziomie. Niszczenie warstwy ozonowej prowadzi do zmniejszania się efektywności pochłaniania promieni UV. Wprawdzie masa ozonu stanowi zaledwie 5/100 000 masy całej atmosfery, jednak gdyby nie ten delikatny filtr, promieniowanie ultrafioletowe mogłoby zniszczyć życie na lądzie i w powierzchniowych warstwach wody. Już strata 1% ozonosfery spowodować może wzrost promieniowania ultrafioletowego na Ziemi, a przez to zniszczenie chlorofilu, zmiany klimatyczne, wzrost liczby zachorowań na raka skóry i choroby oczu (głównie na zaćmę). Nadmiar promieni UV może doprowadzić do zakłócenia równowagi całych ekosystemów. Nadmiar promieni UV (zwłaszcza UVB) powoduje osłabienie odporności na zarażenia chorobami wirusowymi (Np. wirusem opryszczki - herpes, czego często doświadczają narciarze na wiosnę w górach) i pasożytniczymi. Co najgroźniejsze uszkodzony system odpornościowy organizmu ułatwia powstawanie różnych form nowotworów, zwłaszcza skóry. Najzłośliwsza forma raka skóry to czerniak, który rozwija się często z przebarwień, znamion i różnych "pieprzyków". Usunięcie 10% ozonu spowoduje zwiększenie zachorowań na raka skóry o 26%, a na dzień dzisiejszy dane zdrowotne wskazują, że liczba przypadków raka skóry zwiększa się na naszym kontynencie o 5-7 procent rocznie. Zdaniem ekspertów medycznych, ta groźna tendencja jest przynajmniej w połowie wynikiem spadku stężenia ozonu w górnych warstwach atmosfery. Promieniowanie ultrafioletowe przyspiesza proces starzenia się skóry i wczesne pojawienie się takich zmian, jak zgrubienie, przebarwienie, zmarszczki. Również w niebezpieczeństwie są oczy. Wiele osób zna już skutki długiego przebywania na słońcu, zaczerwienienie, podrażnienie spojówek, jest on jedną z przyczyn powstawania zaćmy oraz może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia mutacji genetycznych. Wzrost promieniowania UV na obszarach największego rozrzadzenia warstwy ozonu nie tylko wpływa niekorzystnie na zdrowie ludzi, ale także wpływa na produkcje żywności i pogorszenia sie jej jakości. Ponad dwie trzecie gatunków roślin, u których badano reakcje na ultrafiolet, okazało się wrażliwych na promieniowanie. Większość z nich to podstawowe gatunki zbóż i innych roślin uprawnych. Promieniowanie ultrafioletowe przenika w głąb wody, nieraz nawet poniżej 20m w przypadku wód przezroczystych. Plankton zwierzęcy i roślinny jest szczególnie wrażliwy na promieniowanie, a wszelkie uszkodzenia i zmniejszenia produkcji planktonu odbijają się natychmiast w dalszych ogniwach łańcucha pokarmowego. Ucierpi więc produkcja ryb i zmniejszą sie wyniki połowów. Organizmy ludzkie bronią się przed nadmiarem ultrafioletu produkując ochronna warstwę pigmentu (efektem ochrony jest opalenizna). Także niektóre gatunki drobnych organizmów planktonowych, produkują pigment - melaninę, ale te możliwości samoobrony są ograniczone. Promieniowanie ultrafioletowe może powodować:
- Zabijanie fitoplanktonu i skorupiaków, stanowiących początek oceanicznego łańcucha pokarmowego - zmniejsza się produkcja ryb i zmniejszą się wyniki połowów.
- Mutacje w cząsteczkach kwasu DNA, zawierających genetyczny kod życia.
- Niekorzystny wpływ na zbiory rolne,
- U ludzi choroby oczu np. zaćmę oraz raka skóry
- Zniszczenie chlorofilu w liściach, co zmniejsza możliwości przemiany CO2 w tlen w procesie fotosyntezy,
- Zmiany klimatyczne w wyniku powstawania efektu cieplarnianego.
 Zacytuj ten artykuł na swojej stronie | Odsłon: 4012
Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
Polska adaptacja JoomlaPL.com Team
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved |
