|
Zbiorniki zaporowe są to zbiorniki z reguły sztuczne, powstałe w celu retencji (zatrzymania, kumulacji, przetrzymania – w różnych celach) wody. Podpiętrzenie to, a w związku z tym maksymalna głębokość, a także kształt zbiornika mogą być bardzo różne. Misa zbiorników zaporowych charakteryzuje się wyraźną asymetrią: górna część jest najpłytsza, najgłębsza zaś dolna przy zaporze; w górnej części panuje reżim hydrologiczny właściwy rzekom, w dolnej jeziorom. Cechą charakterystyczną zbiorników zaporowych są częste zmiany poziomu wody, związane z celami, dla których zbiornik został zbudowany. Zmiany poziomu wody są szkodliwe szczególnie dla strefy przybrzeżnej powodując w lecie jej wysychanie a w zimie silne przemarzanie. Charakter rzeczno – jeziorowy zbiorników zaporowych wywiera wpływ na ich cechy fizyczno – chemiczne i biologiczne. Z wodami rzek dopływają zawiesiny, które pokrywają zalaną wodą glebę. Ze zlewni mogą być doprowadzane znaczne ilości soli ługowanych, co często prowadzi do znacznego zwiększenia koncentracji soli w wodzie zbiornika zmienia jej chemizm i pośrednio wpływa na produkcję biologiczną. Pochodzący z rzek świat roślinny i zwierzęcy zbiorników pozostaje pod dość znacznym wpływem biocenoz rzecznych. Równocześnie jednak zbiornik zaporowy jest zbiornikiem wody stojącej, co wpływa na cechy termiczne i chemiczne jego wód, a więc i na charakter występujących w nim organizmów. W rezultacie znacznych wahań poziomu wody brak jest przeważnie zarosłej roślinnością strefy brzegowej, tak charakterystycznej dla jezior. W górnej części zbiorników przeważają zgrupowania organizmów właściwym rzekom, a w dolnej – jeziorom. Bogactwo planktonu roślinnego zależy w dużej mierze od szybkości przepływu i stopnia mętności wody; w górnych partiach zbiorników nizinnych, płytszych, o wodzie z dużą zawartością zawiesiny jest go mniej, więcej natomiast w środkowej części zbiornika, gdzie występują często zakwity sinic, okrzemek lub zielenic. Bakterie w zbiornikach zaporowych występują części niż w jeziorach. W górnych częściach zbiorników w zooplanktonie dominują wrotki, a w dolnych skorupiaki. W bentosie zbiorników dużo większą rolę niż w rzekach odgrywają larwy owadów, szczególnie z rodziny ochotkowatych, oraz skąposzczety głównie z rodziny Tubificidae i mięczaki. W pierwszych latach istnienia zbiornika fitoplankton jest bardzo bogaty dzięki obfitości soli mineralnych z zatopionych gleb. Po wyczerpaniu się zapasów lądowych soli mineralnych liczebność planktonu roślinnego obniża się. W procesie formowania się fauny po zalaniu zbiornika możemy wyróżnić następujące fazy: - Po zalaniu całego obszaru wodą, następuje przebudowa dotychczasowych rzecznych zbiorowisk organizmów oraz zasiedlenie zatopionego lądu i wód. W zalanej glebie zachodzą gwałtowne przemiany oraz silne procesy rozkładu roślinności pochodzenia lądowego.
- Powstanie nietrwałych, ale liczebnych zgrupowań zwierząt dennych, szczególnie larw ochotkowatych, a w planktonie – skorupiaków i wrotków.
- Kształtowanie się typowych dla zbiornika zaporowego zespołów planktonu i bentosu. Plankton ujednolica się i wykształca po 2 – 3 latach, a bentos po 3 – 4 latach od chwili powstania zbiornika.
 Zacytuj ten artykuł na swojej stronie | Odsłon: 961
Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
Polska adaptacja JoomlaPL.com Team
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved |
