|
Strona 1 z 2 Biom jest dużą jednostką ekologiczną o charakterystycznej szacie roślinnej i szczególnym świecie zwierzęcym. Jest przeważnie kształtowana przez panujące na danym obszarze warunki klimatyczne, a zwłaszcza temperaturę powietrza oraz wielkość opadu. Podobnie jak zmieniają się strefy klimatyczne, zmienia się roślinność Ziemi, która też ma układ strefowy. Także występowanie określonych gatunków zwierząt na danym obszarze zależy w dużym stopniu od warunków klimatycznych i od rodzaju roślinności. 
Najważniejsze biomy lądowe na kuli ziemskiej:
- Borealne lasy szpilkowe (tajga) - Lasy zrzucające liście na zimę - Lasy twardolistne i zawszezielone strefy umiarkowanej - Stepy i pustynie strefy umiarkowanej - Półpustynie i pustynie gorące - Sawanny i lasy zrzucające liście w porze suchej - Zawsze zielone lasy równikowe i podzwrotnikowe Wpływ zależności temperatury powietrza oraz wysokości opadu na kształtowanie się poszczególnych biomów (kolory na wykresie odpowiadają legendzie umieszczonej powyżej):
Patrząc na naszą planetę z lotu ptaka, nie widzimy jednak poszczególnych układów przyrodniczych: łąk w dolinach rzek czy oaz na pustyniach, nie odróżniamy buczyn od grądów ani borów sosnowych od świerkowych. Możemy za to dostrzec, że podobnie wyglądające układy przyrodnicze tworzą w danej strefie klimatycznej, większe jednostki, czyli biomy.
Biom jest pojęciem abstrakcyjnym, rodzajem kategorii, grupującej jednostki niższe. Jednakże należy pamiętać, że zespoły wchodzące w skład poszczególnych biomów mogą w ogóle nie być spokrewnione. Przykładem mogą być lasy liściaste Ameryki Północnej i Południowej. Wchodzą one w skład biomu las liściasty, jednakże gatunki w nich występujące nie są ze sobą spokrewnione. Podobnie ma się rzecz z biomem pustynia, który zawiera w sobie zupełnie odmienne pod względem składu gatunkowego pustynie Australii i Afryki.
Biomy mogą występować:
- Zonalnie, tzn. w określonej strefie klimatycznej, zgodnie z naturalnymi wymaganiami roślin danego biomu.
- Ekstrazonalnie, czyli poza głównym zasięgiem danego biomu, w postaci izolowanych fragmentów (tzw. wysp), np. niewielkie fragmenty roślinności stepowej na wyjątkowo ciepłych i suchych zboczach południowych w strefie tajgi.
- Intrazonalnie, tj. przechodząc do strefy lub stref sąsiednich, np. torfowiska wysokie na obszarze tajgi, spotykane zarazem w całym pasie klimatycznym lasów szpilkowych i liściastych.
- Azonalnie - jako nie związane z danym typem klimatu, a raczej ze specyficznym podłożem lub warunkami ekologicznymi i przez to rozpowszechnione w różnych strefach klimatycznych, np. łąki zalewowe w dolinach wielkich rzek, roślinność wydmowa czy solniskowa.
Większe biomy wyróżnia się na podstawie roślinności i dużych zwierząt, często ssaków. W wypadku mórz i oceanów nie używa się pojęcia biom, ale i tu zaznaczają się określone strefy biotyczne o charakterystycznym składzie gatunkowym, a zachodzące w nich procesy ekologiczne wykazują znaczną różnorodność.
Dodaj jako ulubiony (12) | Zacytuj ten artykuł na swojej stronie | Odsłon: 2048
|